جواد امام: نمیتوان از مردم انتظار همراهی داشت اما در انتخابات آنها را غیرخودی دانست/ هزینه تحریمها به زندگی مردم منتقل میشود
علیرضا نجمی: از ۹ اسفند، زمانی که عملیات نظامی موسوم به «خشم حماسی» علیه ایران آغاز شد، معادلات منطقه وارد مرحلهای تازه شد؛ مرحلهای که اگرچه با توقف حملات نظامی، شکل اولیه خود را از دست داد، اما به نظر میرسد پایان آن به معنای پایان رویارویی نبوده است. اکنون بخش مهمی از این تقابل، از […]
علیرضا نجمی: از ۹ اسفند، زمانی که عملیات نظامی موسوم به «خشم حماسی» علیه ایران آغاز شد، معادلات منطقه وارد مرحلهای تازه شد؛ مرحلهای که اگرچه با توقف حملات نظامی، شکل اولیه خود را از دست داد، اما به نظر میرسد پایان آن به معنای پایان رویارویی نبوده است.
اکنون بخش مهمی از این تقابل، از میدان نظامی به عرصه اقتصاد منتقل شده است. تحریمهای جدید و فشارهای فزاینده اقتصادی، مسیر تازهای از فشار بر ایران را شکل دادهاند؛ فشاری که نه در آسمان و میدان نبرد، بلکه در بازار، تجارت، سرمایهگذاری و معیشت مردم خود را نشان میدهد.
با این حال، در شرایطی که فشارهای اقتصادی افزایش یافته، پرسش اصلی این است که ایران چه واکنشی در برابر این تحریمها نشان خواهد داد و آیا احتمال حرکت به سمت یک اقدام نظامی پیشدستانه وجود دارد؟
آیا تهران همچنان سیاست بازدارندگی و پاسخ متقابل را دنبال خواهد کرد یا ممکن است برای تغییر معادلات، ابتکار عمل نظامی را در دست بگیرد؟ پاسخ به این پرسشها میتواند مسیر تحولات آینده را تا حد زیادی مشخص کند؛ چراکه جنگ، حتی اگر در میدان نظامی پایان یافته باشد، همچنان در عرصههای اقتصادی و سیاسی ادامه دارد.
در همین راستا صفحه دوم با جواد امام فعال سیاسی اصلاحطلب گفتوگو کرده است؛ وی در این باره گفت: وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نمیتواند طولانیمدت ادامه پیدا کند.
وی افزود: این وضعیت نه مشکلی را حل میکند و نه هزینهها را کاهش میدهد؛ بلکه اقتصاد و جامعه را فرسوده، نااطمینانی را بیشتر و اعتماد عمومی را کمتر میکند.
جواد امام تصریح کرد: ما باید از مدیریت بحران به سمت حل بحران برویم. ایران نه به جنگ نیاز دارد و نه به ادامه این وضعیت فرسایشی؛ بلکه به صلحی شرافتمندانه، پایدار و مبتنی بر منافع ملی نیازمند است.
وی گفت: برای حفظ امنیت، بازدارندگی لازم است؛ اما بازدارندگی بدون دیپلماسی میتواند تنش را تشدید کند و دیپلماسی بدون قدرت بازدارندگی هم آسیبپذیر است. راه درست، ترکیب قدرت، عقلانیت و مذاکره است.
انسجام ملی با شعار ساخته نمیشود
وی تصریح کرد: در عین حال، امنیت ملی فقط با ابزارهای نظامی و امنیتی تأمین نمیشود؛ سرمایه اصلی آن اعتماد مردم است. بنابراین باید در برخی رویکردهای امنیتی تجدیدنظر کنیم، به نگاه خودی و غیرخودی و دوقطبیهای کاذب پایان دهیم و حقوق مردم برای انتخاب، نقد، اعتراض و مشارکت واقعی را به رسمیت بشناسیم.
جواد امام گفت: انسجام ملی با شعار ساخته نمیشود؛ با اعتماد، آزادی، عدالت و بهرسمیتشناختن همه شهروندان شکل میگیرد. اگر با خالصسازی مخالفیم، این مخالفت باید در عمل هم دیده شود. نمیشود در روزهای جنگ از همه مردم انتظار همراهی داشت، اما در روزهای انتخابات و اعتراض، بخشی از آنها را غیرخودی دانست.
فعال سیاسی اصلاحطلب افزود: مردم را فقط در روزهای جنگ «۹۰ میلیون نفر» نبینیم؛ در روزهای انتخابات، نقد و مطالبهگری هم ۹۰ میلیون نفر بدانیم. انسجام ملی زمانی شکل میگیرد که مردم احساس کنند هم در روزهای سخت به آنها نیاز است و هم در تصمیمگیریها صدایشان شنیده میشود.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا احتمال حمله پیشدستانه را منتفی میدانید؟ گفت: در شرایط فعلی نمیتوان احتمال اقدام نظامی را کاملاً منتفی دانست، اما باید میان ممکن بودن حمله و منطقی یا محتمل بودن آن تفاوت گذاشت.
وی افزود: هر اقدام نظامی جدید میتواند زنجیرهای از واکنشها را ایجاد کند که از کنترل طرفها خارج شود و منطقه را وارد چرخه تازهای از خشونت و ناامنی کند. بنابراین مهمتر از پیشبینی جنگ، جلوگیری از آن است.
وی تصریح کرد: یکی از مهمترین راههای جلوگیری از جنگ، باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی است. حتی در اوج اختلافات هم باید کانال گفتوگو و امکان مذاکره حفظ شود. نباید اجازه دهیم اختلاف میان دولتها به دشمنی میان ملتها تبدیل شود.
تحریمها واقعیاند و هزینه آنها در نهایت به زندگی مردم منتقل میشود
جواد امام در پاسخ به این پرسش که واکنش ایران به تحریمها چه خواهد بود؟ گفت: ایران باید از منافع و امنیت ملی خود دفاع کند، اما پاسخ به تحریمها نباید فقط در حد شعار و بیانیه بماند.
فعال سیاسی اصلاحطلب افزود: تحریمها واقعیاند و هزینه آنها در نهایت به زندگی مردم منتقل میشود. بنابراین باید هم اقدامات مغایر با حقوق بینالملل و موازین انسانی را محکوم کنیم و همزمان دو مسیر را پیش ببریم: کاهش آسیبپذیری اقتصادی و استفاده از دیپلماسی فعال برای کاهش و رفع تحریمها.
وی گفت: مقاومت واقعی یعنی اقتصادی بسازیم که کمتر از تحریم آسیب ببیند؛ اقتصادی مبتنی بر شفافیت، اصلاح ساختارها، مبارزه با فساد، کاهش رانت و حمایت از سرمایهگذاری و تولید.
وی افزود: مذاکره هم تسلیم نیست. مذاکره عزتمندانه یعنی تأمین منافع ایران با کمترین هزینه برای مردم.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا برای عبور از این شرایط، فقط تغییر در سیاست خارجی کافی است؟ تصریح کرد: خیر. بخشی از مسئله به داخل کشور مربوط است.
جواد امام گفت: اگر میخواهیم قدرت ملی را افزایش دهیم، باید اعتماد عمومی را بازسازی کنیم. کشوری که میان حکومت و بخشهایی از جامعه فاصله افتاده باشد، حتی با قدرت نظامی بالا، در برابر بحرانهای طولانیمدت آسیبپذیرتر است.
اگر به دنبال انسجام ملی هستیم، باید دایره خودیها را گسترده کنیم
فعال سیاسی اصلاحطلب افزود: اصلاح رویکردهای امنیتی، احترام به حقوق شهروندی، آزادی نقد و اعتراض قانونی، انتخابات رقابتی و مشارکت واقعی مردم، مسائل تزئینی نیستند؛ اینها بخشی از امنیت ملیاند.
وی گفت: اگر به دنبال انسجام ملی هستیم، باید دایره خودیها را آنقدر گسترده کنیم که چیزی به نام غیرخودی باقی نماند. ایران متعلق به همه ایرانیان است، نه فقط یک جریان یا قرائت خاص.
وی افزود: ایران امروز به سه اقدام همزمان نیاز دارد: بازدارندگی برای جلوگیری از جنگ، دیپلماسی برای کاهش تنش و اصلاحات داخلی برای بازسازی اعتماد عمومی.
وی تصریح کرد: این سه مکمل یکدیگرند. قدرت ملی فقط قدرت نظامی نیست؛ اقتصاد توانمند، جامعه برخوردار از اعتماد، حکومت پاسخگو و مردمی که خود را در سرنوشت کشور سهیم بدانند، همه بخشی از قدرت و امنیت ملیاند.
جواد امام گفت ما نباید میان تسلیم و تقابل یکی را انتخاب کنیم. راه سومی وجود دارد: قدرت همراه با عقلانیت، بازدارندگی همراه با دیپلماسی و سیاست خارجی در خدمت منافع مردم.
فعال سیاسی اصلاحطلب افزود: بزرگترین سرمایه ایران در برابر تهدیدهای خارجی، خود مردم ایران هستند؛ اما این سرمایه فقط با شعار حفظ نمیشود. اگر میخواهیم مردم در برابر تهدید خارجی پشت کشور بایستند، باید در داخل هم کشور را متعلق به همه آنها بدانیم.
۲۹۲۲۱
ارسال دیدگاه